Timran

የሴቶች አመራር በዐድዋ ድል: ኢትዮጵያ እና እቴጌ ጣይቱ ብጡል

በ19ኛው ክፍለ ዘመን የኢትዮጵያ ሴቶች የውጭ ወረራዎችን በመመከት ወሳኝ ሚና ተጫውተዋል። በተለይም እ.አ.አ በ1896 ዓ.ም ላይ በተካሄደው የዐድዋ ጦርነት የኢትዮጵያ ጦር የጣሊያንን ጦር ድል ሲያደርግ የሴቶች ተሳትፎ በተለያዩ ቦታዎች ታይቷል። ሴቶች በጦርነቱ ቀጥታ በመሳተፋቸው ጽናት እና ድፍረት ከማሳየት ባሻገር፣ ለተዋጊዎቹ ምግብ፣ ቁሳቁስ እና ስሜታዊ ድጋፍ በማድረግ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል።

በሀገሪቱ ታሪክ ውስጥ ሴቶች በአመራር ቦታዎች ላይ ጉልህ ሚና ቢጫወቱም፣ ብዙ ጊዜ በታሪካዊ ትረካዎች ውስጥ ውክልናቸው የጎላ አይደለም። ይኹን እንጂ ከእነዚህ አስደናቂ ምሳሌዎች አንዷ እቴጌ ጣይቱ ብጡል በዐድዋ ጦርነት ላይ ያደረጉት ሚና ተጠቃሽ ነው።

በዳግማዊ ምኒልክ ዘመን (1882-1906 ዓ.ም) እቴጌ ጣይቱ ከንጉሠ ነገሥቱ ጋር ንቁ የፖለቲካ ሰው ነበሩ። እ.አ.አ መጋቢት 2 ቀን 1896 ዓ.ም የተካሄደው የዐድዋ ጦርነት በዳግማዊ አጼ ምኒልክ የሚመራው የኢትዮጵያ ጦር ወራሪውን የጣሊያን ጦር ድል ያደረገበት ታሪካዊ ክስተት ነበር። ይህ ድል አንድ የአፍሪካ ሀገር ለመጀመሪያ ጊዜ የአውሮፓ ቅኝ ገዥን በተሳካ ሁኔታ የተሸነፈበት በመሆኑ ወሳኝ ነበር።

ለዐድዋ ጦርነት በተደረጉት ዝግጅቶች የዳግማዊ አጼ ምኒልክ ባለቤት እቴጌ ጣይቱ ብጡል ትልቅ ሚና ተጫውተዋል። በዕውቀት፣ በፖለቲካ እና በስትራቴጂያዊ አስተሳሰባቸው የታወቁ ነበሩ። እቴጌ ጣይቱ ከባለቤታቸው ጋር በመሆን በውሳኔ አሰጣጥ ሂደቶች እና ወታደራዊ ስልቶች ላይ ንቁ ተሳትፎ አድርገዋል።

እቴጌ ጣይቱ የኢትዮጵያውያን የተቃውሞ ምልክት ብቻ ሳይሆን ከፍተኛ ተፅዕኖ ያሳደሩ ቁልፍ የፖለቲካ ሰውም ነበሩ። የጣሊያንን ወረራ በመቃወም በተለያዩ የኢትዮጵያ ክፍሎች መካከል በዲፕሎማሲያዊ ድርድር፣ መረጃ እና ድጋፍ ማሰባሰብ ላይ ተሳትፈዋል።

እቴጌ ጣይቱ ብጡል ለዐድዋ ድል ያበረከቱት አስተዋጽኦ የኢትዮጵያን ነፃነት ለማስከበር እና ሉዓላዊነቷን ለማስጠበቅ ትልቅ አስተዋጽኦ አድርጓል። የእርሳቸው አመራር ድፍረትን፣ ጽናትንና ቆራጥነትን በውጫዊ ስጋቶች ፊት አሳይቷል።

እቴጌ ጣይቱ ብጡል እንደ ዐድዋ ድል ያሉ ጉልህ ክስተቶችን በመቅረጽ ረገድ ሴቶች የተጫወቱት ወሳኝ ሚና በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ቦታ የሚሰጠው ነው። የእርሳቸው አመራር እና ስትራቴጂያዊ ብቃቶች ትውልዶችን ማነሣሣታቸውን ይቀጥላሉ። ይኽም የሴቶችን ታሪካዊ ክንዋኔዎች አስተዋጽኦ የማወቅ እና የማክበርን አስፈላጊነት ያጎላል።

Women Leadership in the Adwa Victory of Ethiopia and Empress Taytu Bitul

During the 19th century, Ethiopian women played a fundamental role in the resistance against foreign invasions. Notably, the Battle of Adwa in 1896, where Ethiopian forces defeated the Italian army, saw the participation of women in various capacities. Women participated in the actual fighting, demonstrating their resilience and courage as well as contributed to the war effort by providing food, supplies, and emotional support to the soldiers.

Throughout history, women have played significant roles in leadership positions, often overlooked or underrepresented in historical narratives. One such remarkable instance is the role of Empress Taytu Bitul in the Adwa Victory of Ethiopia.

During the reign of Menilik II (1889-1913) Empress Taytu, was an active political figure of the time equally with the emperor. The Battle of Adwa, fought on March 2, 1896, was a historic event where Ethiopian forces led by Emperor Menelik II defeated the invading Italian army. This victory was crucial as it marked the first time an African nation successfully repelled a European colonial power.

Empress Taytu Bitul, the wife of Emperor Menelik II, played a pivotal role in the events leading to the Battle of Adwa. She was known for her intelligence, political acumen, and strategic thinking. She was actively involved in decision-making processes and military strategies alongside her husband.

Empress Taytu was not only a symbol of Ethiopian resistance but also a key political figure who wielded significant influence. She was involved in diplomatic negotiations, intelligence gathering, and rallying support among various Ethiopian factions against the Italian invasion.

Her contributions to the Adwa Victory were instrumental in securing Ethiopia’s independence and preserving its sovereignty. Her leadership exemplified courage, resilience, and determination in the face of external threats.

In conclusion, Empress Taytu Bitul stands as a prominent figure in Ethiopian history, showcasing the vital role of women in shaping significant events such as the Adwa Victory. Her leadership and strategic prowess continue to inspire generations, highlighting the importance of recognizing and celebrating women’s contributions to historical milestones.

Share this post on

Share on facebook
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on twitter
Share on linkedin
Share on skype
Share on print

Latest Posts